Steeds meer reizigers overnachten bij particulieren via Airbnb of soortgelijke initiatieven. Daalt hierdoor het aantal vrijetijdsgasten in Nederlandse hotels?
Tekst: Rianne Snijder
Airbnb, de online community voor particuliere accommodaties wereldwijd, verhuurt op dit moment kamers in meer dan 34.000 steden in 190 landen. Het van oorsprong Amerikaanse bedrijf is daarmee een geduchte concurrent geworden van hotels, die ook regelmatig klagen over de oneerlijke concurrentie die het met zich zou meebrengen. Maar is Airbnb wel een echte concurrent of kunnen hotels juist profiteren van het succes van de community voor (nu nog vooral) vrijetijdsgasten?
Flinke stijging
Het belang van dit soort gasten voor hotels is groot: zij boeken hier zo’n 60 procent van alle overnachtingen. Bij Airbnb gaat het om zo’n 90 procent. Er lijkt vooralsnog echter geen sprake te zijn van minder leisuregasten bij hotels. Zo rekende het CBS voor dat het aantal in 2015 nog met 6 procent steeg, in 2014 met 9 procent en in 2013 met 3 procent. De waarschijnlijk belangrijkste verklaring is dat het aantal vrijetijdsgasten in z’n geheel gewoon flink steeg. Dat zegt ING-econoom Thijs Geijer, die de effecten van Airbnb op de markt onderzoekt. “De vraag naar kamers groeide de afgelopen jaren zo hard dat zowel hotels als Airbnb profiteerden. Zonder Airbnb was de groei bij hotels hoogstwaarschijnlijk echter wel groter geweest. Een kanttekening daarbij is ook dat in tijden van veel vraag en beperkte beschikbaarheid van kamers de hotelprijzen sterk stijgen, wat gasten kan afschrikken. En dan is het Airbnb-aanbod immers een nog aantrekkelijker (geprijsd) alternatief.”
‘Geen invloed’
De landelijke cijfers zijn dus nog rooskleurig; merken de hotelketens zelf er al wel wat van? Wytze van den Berg, managing director Belgium & The Netherlands van Best Western Hotels, zegt van niet. “Bij ons neemt het volume van vrijetijdsgasten nog steeds toe en we zien dat er nog voldoende mensen zijn die liever in een hotel slapen dan bij particulieren.” Ook Hampshire Hotels zegt geen last ervan te hebben. Executive assistant Anita Mulder: “Vooralsnog is er geen waarneembare invloed op de bezetting en gastenmix van onze hotels. Wel volgen we Airbnb en soortgelijke initiatieven natuurlijk op de voet, zeker ook omdat ze zich nu eveneens specifiek op zakelijke gasten richten (zie kader, red.). Of Airbnb een directe bedreiging is, is moeilijk te zeggen, maar dat het extra slaapplekken in dezelfde markt biedt en ons dus niet helpt, is duidelijk.”
Gelijk speelveld
Waar wel echt sprake van lijkt te zijn, is oneerlijke concurrentie. Mulder: “In lang niet alle steden gelden dezelfde regels voor Airbnb. Vaak wordt er geen toeristenbelasting afgedragen, wordt de brandveiligheid niet gecontroleerd en wordt niet gehandhaafd op het maximaal aantal toegestane gasten per accommodatie.” Van den Berg is het met haar eens en ziet hierin een taak weggelegd voor de overheid. “Overheden moeten zorgen voor een gelijk speelveld. Als wij allerlei kosten moeten maken vanwege brandvertraging en belastingen moeten afdragen, dan willen we dat diezelfde regels ook voor Airbnb gelden.”
Om Airbnb hier net als in Duitsland grotendeels te verbieden, is volgens Van den Berg geen oplossing. “De lessen uit het verleden zijn dat je iets niet kunt tegenhouden wat door veel gebruikers als positief wordt ervaren. Wij gaan graag de concurrentie aan en zien zelfs dat dit soort platforms ons juist ook weer kansen bieden om ons nog beter te kunnen onderscheiden. We proberen onze miljoenen gasten loyaal te maken aan onze hotels door diverse extra services en faciliteiten te bieden die voor hen heel belangrijk zijn.”
Voordelen Airbnb
Ook Airbnb zelf stelt dat de community veel voordelen met zich meebrengt voor de Nederlandse economie en hotels. Volgens het platform leverde het in Amsterdam in het afgelopen jaar 380 miljoen euro aan extra economische activiteit op, veranderde het de manier waarop gasten van over de hele wereld de hoofdstad ervaren en verspreidde het het toerisme naar nieuwe delen van de metropool. De verhuurders trokken bijvoorbeeld nieuwe bezoekers aan die anders niet naar Amsterdam waren gekomen en die nu ook eerder geneigd zijn om weer terug te komen, én hielpen om gasten beter te verspreiden, ook over gebieden die niet eerder (zo) van toerisme profiteerden.
Afgezien van de verschillende wetgeving, lijkt er dus nog weinig negatiefs gezegd te kunnen worden over concurrent Airbnb en al die hotelkamers blijven dus voorlopig hard nodig.
Zakelijke markt
Met de lancering van Airbnb for Business vorig jaar, richt het platform zijn pijlen ook op de zakelijke markt. In de eerste 6 maanden na de start werd het platform al door 50.000 werknemers van 5.000 bedrijven gebruikt. Het gaat hier echter niet om traditioneel zakelijke reizigers, maar om mensen die werk en plezier willen combineren. Deze groep verblijft volgens onderzoek van Airbnb ook langer in een accommodatie, gemiddeld 6,8 dagen, dan een reguliere zakenreiziger.