Herfstbossen die in vuur en vlam lijken te staan: we kennen de beelden vooral uit Canada en Nieuw-Engeland. Met de natuur op z’n uitbundigst, genieten we het liefst buiten van dit uitbundige toetje van de zomer. Met gulle Indian summer-gerechten en bijpassende bieren.
Tekst Puck Kerkhoven
Indian summers: ook hier in Nederland kennen we ze gelukkig. En we hoeven dan nog niet eens helemaal naar de Achterhoek, Veluwe of Zuid-Limburg om helemaal in een zomerse stemming te komen; een terrasje, stadspark of buurtbos is ook geschikt. Vuurkorven aan, plaids grijpklaar vanwege het eerste, venijnige oktoberwindje en een hartverwarmend robijnrood bockbier in het glas.
In Canada en Nieuw-Engeland (noordoosten VS) barst het van de typische Indian summer-gerechten. Denk aan de beroemde Canadese wilde zalm, gerookt op een cederhouten plank die schuin bij het kampvuur wordt geplaatst. Of New Englands clam chowder: een romige soep bomvol schelpdieren. Gegrilde kreeft en blauwe krab, krabkoekjes en mosselen. Of een mals varkentje van het spit, met gepofte aardappel, mais of wilde rijst. Stoofschotel van hert of konijn en daarbij alles wat op dit moment in het bos is te vinden aan paddenstoelen, noten, bessen, bramen, appels en cranberry’s. Pompoensoep staat ook inmiddels op elke menukaart. Ons Nederlandse bockbier past hier overal perfect bij, maar dat kennen ze daar natuurlijk niet zo goed. Wel schenken ze diverse amberkleurige pompoenbieren, die hun kruidig-zoete smaak danken aan de pompoenpulp die aan het brouwsel wordt toegevoegd.
Onder- & bovengistend
Gelukkig hebben wij wel bockbier, en hoe! Vroeger was dit per definitie helder, ondergistend, roodbruin bier. Daarin kwam verandering toen brouwers ook bovengistend bockbier gingen brouwen en dit al dan niet lieten doorgisten op fles, waardoor het eindresultaat in het glas soms licht troebel is. De karakteristieke warme kleur komt van gebrande mout. Dat zie je niet alleen, dat proef je ook: soms gaat het de zoete, karamelachtige kant op, soms hebben juist de toastsmaken de overhand. Daarnaast ontdek je vaak kruidige, specerijachtige tonen en soms ook een zweem van rood fruit. In een mooi bockbier is dit uiteraard in evenwicht.
Recent brachten natuurlijk alle grote Nederlandse brouwerijen weer hun bockbier op de markt, in alle denkbare herfsttinten tussen rood- en hazelnootbruin. De smaaktrend naar almaar zoeter bockbier lijkt gekeerd: het mag best wat stoerder (hoewel het grote publiek dat zoete element toch nog steeds wel zoekt). Héb je de keuze, schenk dan in ieder geval ook Amstel Bock. Jaar na jaar komt deze grote jongen als lekkerste uit de bus, zowel bij deskundigen als liefhebbers. Een goede bock geeft even een kick na en dat doet deze als geen ander, in de vorm van een lichtbittere, droge afdronk die gelijk doet verlangen naar een volgende slok.
Verder passen bij een Indian summer de reguliere bockbieren met een alcoholgehalte tussen de 5 en 7%. De zwaardere jongens, de dubbel- en eisbocks (die zelfs meer dan 11% kunnen hebben), bewaren we voor als het echt guur wordt. Een uitzondering maken we voor Brouwerij Kees, maar alleen vanwege de naam van diens bier: Indian Summer Doppelbock (9%).
Bewaarbock
Overigens zijn bockbieren minstens een jaar houdbaar, sommige worden er zelfs beter op als je ze zolang laat liggen. Het kan dan ook geen kwaad als ze over de tenminste-houdbaar-totdatum zijn. Dus: niet weggooien die flessen van 2015, maar proeven en verkopen als een exclusief verwenbier dat een jaar heeft mógen rusten.
Spijscombi’s
* Gerookte wilde zalm van de houten plank
* Gegrilde kreeft, blauwe krab, saffraan-mosselen
* Kabeljauw, viscurry, clam chowder
* Varkentje aan het spit, gegrilde worstjes, bacon
* Konijn, fazant, hertenstoofpot, rendierworst
* Geroosterde pompoen, bloemkool, biet, mais, wortel
* Bessen, bramen, noten, dadels
* Appels en peren
* Wilde rijst, zoete of gepofte aardappel
* Paddenstoelen, linzen, bonen
* Harde kazen
* Havermout, ahornsiroop, pannenkoekjes
* Donuts, kaneelbroodjes
En de bieren?
Nederland
* Amstel Bock (7%). Robijnrood ondergistend bier, stevig en mild zoet met hinten van karamel en donker fruit. Meest karakteristieke bock van alle landelijke brouwers.
* Hertog Jan Bockbier (6,5%). Robijnrood, romig, bitterzoet en koppig. Eerste bovengistende bockbier.
* De Koningshoeven, La Trappe Bockbier (7%). Kastanjebruin, met een kruidig zoete, gebrande smaak en droge afdronk. Nagistend op fles. Enige trappistenbockbier ter wereld.
* Brouwerij t ’IJ, IJbok (6,5%). Donker en stevig, zeker niet zoet.
* Brouwerij Kees, Indian Summer Doppel bock (9%). Zwaar, moutig genietbier waarvoor je even moet gaan zitten.
* Jopen, 4-granen Bok (6,5%). Robijnrood, vol bier met gebrande en fruitige tonen. Gebrouwen met gerst, haver, tarwe en rogge.
* Klein Duimpje Slobberbok (7,2%). Donker bockbier met zoet van karamel en lekker bittere afdronk. Ongefilterd, ongepasteuriseerd. Winnaar 2015.
* Texelse Bierbrouwerij, Texels Bock (7%). Rijk en romig ongefilterd robijnrood herfstbier met nagisting op fles. Topper!
Canada
* Molson Canadian (5%). Een frisse lager van kristalhelder Canadees water en gerst van de prairie. Drinken ze daar jaarrond, dus ook tijdens Indian summer. Bockbier alleen in het voorjaar, als maibock.
* Labatt Blue (5%). Verfrissende, van oorsprong Canadese pilsener met lichtzoete nasmaak, uit London Ontario. Tegenwoordig van AB InBev en gebrouwen in het Amerikaanse Buffalo.
Verenigde Staten
* Anchor Big Leaf Maple Automn Red (6%). Amberkleurig, combineert krachtig hoparoma met lichtzoete karamel.
* Brooklyn Post Road Pumkin Ale (5,1%). Herfstig bier dat zijn kruidige zoetigheid krijgt van toegevoegde pompoen.
* Fall Hornin Pumpkin Ale (6%). Romig zoet maar vol kruidig bier, met duidelijke mout- en toastaroma’s.