De voorliefde van Nederlanders voor Belgisch bier, voerde de boventoon in de berichtgeving over het bieronderzoek dat Mercure Hotels liet uitvoeren in Nederland en België. Ook bleek dat de zuiderburen veel trotser op hun bieren zijn dan wij op die van ons. Is dat terecht? En waar de Belg zijn pintje graag in het café drinkt, drinken Nederlanders hun bier vaker thuis. In dit artikel de conclusies uit het onderzoek en een interview met Rick Kempen, van Mylifewithbeer.nl en Bier&cO. Hij was voor Nederland bij het onderzoek betrokken, Sofie Vanrafelghem voor België.
Tekst: Gerard Molenaar
Tijdens de European Beer Bloggers & Writers Conference in het Mercure Hotel in Amsterdam, sprak Entree met bierspecialist Rick Kempen over de resultaten van het bieronderzoek dat de hotelketen liet uitvoeren in het kader van het Around Beer-programma dat het vorig jaar introduceerde. De keten koos daarmee nadrukkelijk voor speciaalbieren in de hotelbars en -restaurants, en in iedere regio schenkt Mercure nu streekbier. Het onderzoek in Nederland en België, was weer een Mercure-activiteit op het gebied van speciaalbier.
Belgisch bier
Uit het onderzoek blijkt onder andere dat Belgische bieren in Nederland het populairst zijn. Kempen vindt dit niet verrassend. “Dat is nu bij 48% van de ondervraagden het geval, ik denk dat het 8 jaar geleden 80% was. En dat de Belgen hun eigen bieren hoog in het vaandel hebben staan, verbaast mij evenmin. De Nederlandse bierdrinker groeide mee met de toename van Belgische bier op de Nederlandse markt. Over 10 jaar zullen Belgische bieren nog steeds hooggewaardeerd zijn, maar tegen die tijd zullen ook de Nederlandse bieren nog meer op prijs gesteld worden.”
In de jaren ’80 werd in Nederland vrijwel alleen maar pils gedronken en kwamen de eerste (Nederlandse) speciaalbieren op de markt, maar het waren toen vooral Belgische klassiekers als Duvel, het bolleke van De Koninck en Palm, die in populariteit groeiden. Dat ging door in de jaren ’90. Pas de laatste jaren explodeert het aantal Nederlandse brouwerijen en ontdekken consumenten thuis en in de horeca allerlei nieuwe bierstijlen en brouwerijen. Dat verandert uiteraard de toekomst.
Lokaal bier
In het onderzoek werd deelnemers ook gevraagd welke bieren Nederlanders graag kiezen als ze op reis zijn, in binnen- of buitenland. De conclusie: ze drinken dan graag een lokaal of regionaal bier. “Het besef is doorgedrongen dat er regionale bieren beschikbaar zijn en dat is in gang gezet door de slow-foodbeweging, die de aandacht verlegde naar producten die duurzaam zijn, verantwoord geteeld en bij voorkeur in de regio worden verbouwd waar ze worden geconsumeerd. Waarom zou je bier over de hele wereld verslepen? Het bestaat grotendeels uit water, dus dat is niet echt duurzaam. Dat inzicht is zeker doorgedrongen.”
Duits bier
Ook Duitse bieren komen ter sprake tijdens het interview, hoewel daar in het onderzoek verder niet naar is gekeken. Maar echte kenners weten dat ook Duitsland een bierland is waar uitstekende bieren worden gemaakt op ambachtelijke wijze. Vreemd genoeg zie je een Düsseldorfer altbier niet op de Nederlandse markt. “Duitse bieren worden hier pas serieus genomen sinds het WK Voetbal van 2006. Daarvóór speelden anti-Duitse sentimenten nog een te grote rol. Vooral weizen werd de laatste 10 jaar erg populair en haalt op dit moment de verkoop van Belgisch witbier in. Men erkent tegenwoordig dat de Duitsers verdraaid goede bieren maken en op het gebied van weizen is Weihenstephaner, van de oudste brouwerij ter wereld, nu de marktleider in Nederland.”
Zendingswerk nodig
Terug naar het onderzoek. Daaruit blijkt dat bierdrinkers nauwelijks inhoudelijke vragen stellen over bier; ze lijken geen hoge pet op te hebben van reguliere horecamedewerkers op dit gebied. Slechts 25% van de ondervraagden doet dit en daarbij gaat het vooral om jongeren. Een andere uitkomst is dat de gemiddelde consument nog niet ver is met bier aan tafel, het zogenaamde foodpairing. De perceptie is nog steeds dat bij een culinair diner geen bier, maar wijn hoort. “Wat dat betreft is het prachtig dat een sterrenrestaurant als De Librije nu een kaart met bieren heeft en gerechten hiermee begeleidt. Maar er is nog heel veel zendingswerk te verrichten en het zou mooi zijn als de hotelscholen meer aandacht besteden aan bier, want dat doen ze nauwelijks. Er zijn goede opleidingen zoals die van StiBON en eigenlijk zou iedereen die in de horeca werkt minimaal niveau 1 van deze opleiding moeten volgen. Nog mooier zou het zijn als het onderdeel zou zijn van het reguliere horecaonderwijs.”
Vrij uniek
Volgens Kempen is het cirkeltje rond nu Mercure aandacht besteedt aan bier. “Ooit waren de herbergen, waar bier werd gebrouwen en geschonken, ook de pleisterplaatsen waar je als reiziger sliep. In feite de voorlopers van de hotels. Nu Mercure in de hotels regionale bieren biedt, is de cirkel dus rond. Wel vrij uniek trouwens, want wereldwijd doet alleen hotelketen Starwood het ook en in de Benelux zijn er verder geen ketens die op deze wijze aandacht besteden aan ambachtelijke bieren. Ieder Mercure-hotel heeft een regionaal bier in de bar, maar ook op de kaart en in de hotelwinkel. Na het magazine Around Beer in 2015 en het onderzoek dit jaar, is er wellicht in 2017 een andere activiteit op het gebied van bier.”
Jongeren
Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst, en uit het onderzoek blijkt dat bier onder jongeren de gewoonste zaak van de wereld is. Zowel in Nederland als België. Jongeren hebben interesse in een breed palet aan smaken en ook het aantal vrouwen dat bier drinkt stijgt. Bovendien is het beeld niet juist dat vrouwen alleen zoete bieren zoals oud bruin van kersenbier drinken, ze nuttigen namelijk ook pils, abdijbier en blond bier. Sterk gehopte bieren zoals ipa zijn minder populair, maar in de praktijk ziet Kempen sommige vrouwen wel bittere bieren drinken.
Rooskleurig
Kempen vindt het onderzoek van Mercure waardevol en noemt het een rooskleurig perspectief dat er ruime interesse is voor bier, vooral onder jongeren. “Er zijn ook nog zeeën van mogelijkheden.” Wat hem daarnaast opvalt is dat de kwaliteit van de bieren die de jonge brouwers op de markt brengen, de afgelopen jaren significant verbeterde. “Er is veel samenwerking en er wordt veel kennis gedeeld. Vooral de brouwerijhuurders leren veel van de brouwerijen waar ze hun bier produceren. Zowel onder brouwers als consumenten nam de kennis enorm toe en dat is goed nieuws. Verder wordt de biermarkt steeds drukker, terwijl de consumptie per hoofd van de bevolking jaarlijks afneemt. Bij de ambachtelijke bieren gaat het echter niet om volume maar om kwaliteit, dus dan hoeft er geen probleem te zijn.”
Wat de groei van het aantal brouwerijen betreft verwacht Kempen dat er vooral een markt is voor brewpubs. “Op termijn verwacht ik dat Nederland ruimte heeft voor 700 brouwerijen, waarvan 200 op fles afvullen en distribueren, en zo’n 500 brouwcafés waar de consument het gebrouwen bier direct consumeert.”